Dreigt er ontslag door een reorganisatie? Teken niet direct. Controleer met deze 5 punten of uw werkgever de regels volgt. Van afspiegeling tot herplaatsing: ontdek uw rechten.
Een werkgever mag u niet zomaar ontslaan bij slechte cijfers. Het ontslag is pas geldig als aan de volgende strenge voorwaarden is voldaan:
- Er is een bedrijfseconomische noodzaak die bovendien structureel is en onderbouwd is met cijfers.
- Er moet geen andere mogelijkheid zijn om hetzelfde doel te bereiken. De volgorde van ontslag klopt: eerst moet de flexibele schil (uitzendkrachten/tijdelijke contracten) verdwijnen.
- Het afspiegelingsbeginsel is correct toegepast (u bent niet willekeurig gekozen).
- Er is geen mogelijkheid tot herplaatsing in een andere passende functie (ook niet met scholing).
- Er geldt bovendien een wederindiensttredingsvoorwaarde: uw functie mag niet binnen 26 weken opnieuw worden ingevuld.
Bedrijfseconomisch ontslag
Als uw werkgever vertelt dat het slecht gaat met het bedrijf en dat uw functie vervalt, voelt u zich misschien machteloos. "Cijfers liegen niet", toch?
Dat er bezuinigd moet worden, betekent niet automatisch dat u degene bent die moet vertrekken. Werkgevers maken vaak fouten in de selectie of proberen onder de strenge regels van het UWV uit te komen.
Voordat u instemt met een vaststellingsovereenkomst (VSO), moet u deze 5 checks doen.
Check 1: Is de "Flexibele Schil" al weg?
Voordat een werknemer met een vast contract ontslagen mag worden, moet de werkgever eerst afscheid nemen van flexibele arbeidskrachten in dezelfde functiegroep. Dit is een harde eis. Zijn er nog:
- Uitzendkrachten?
- Gedetacheerden?
- Oproepkrachten?
- Collega's met een tijdelijk contract dat binnen 26 weken afloopt?
Werken zij in een functie die uitwisselbaar is met die van u? Dan moeten zij eerst vertrekken. Is de flexibele schil nog aan het werk terwijl u ontslagen wordt? Dan is uw ontslag onterecht.
Check 2: Klopt de Afspiegeling? (Geen "Cherry Picking")
Uw werkgever mag niet zelf kiezen wie er ontslagen wordt op basis van prestaties. "Jij past minder goed in het nieuwe team" is geen geldig argument bij bedrijfseconomisch ontslag.
De werkgever is verplicht het afspiegelingsbeginsel toe te passen. Dit werkt als volgt:
- Werknemers in uitwisselbare functies worden ingedeeld in 5 leeftijdsgroepen.
- De ontslagen worden verdeeld over deze leeftijdsgroepen.
- Binnen de leeftijdsgroep geldt Last In, First Out: wie het laatst is aangenomen, moet als eerste weg.
Is er een collega in dezelfde functie die korter in dienst is dan u, of die in een andere leeftijdsgroep valt maar mag blijven? Laat dit controleren.
Check 3: Is er écht geen herplaatsing mogelijk?
Rechters zijn hier streng op. Het is niet genoeg als uw werkgever zegt: "We hebben helaas geen plek." De werkgever heeft een actieve inspanningsverplichting.
Hij moet onderzoeken of u:
- Herplaatst kunt worden in een andere vacature binnen het bedrijf (of concern).
- Herplaatst kunt worden met behulp van scholing (binnen een redelijke termijn).
- Het werk van een uitzendkracht of tijdelijke kracht kunt overnemen.
Ligt er een vacature open waar u met een korte cursus geschikt voor zou zijn? Dan mag u niet ontslagen worden.
Check 4: Is er een bedrijfseconomische reden en is deze reden "structureel"?
Een slechte maand of kwartaal is geen reden voor ontslag. Het UWV eist dat de werkgever aantoont dat het werkverlies structureel is (voor een periode van minstens 26 weken). Vraagt de werkgever ontslag aan wegens werkvermindering, maar ziet u dat het team overwerkt en dat er juist mensen gezocht worden? Dan klopt het verhaal niet.
Check 5: De 26-weken regel (Wederindiensttreding)
Om te voorkomen dat werkgevers "dure" krachten inruilen voor goedkope nieuwe krachten, geldt de wederindiensttredingsvoorwaarde. Als u wordt ontslagen, mag de werkgever binnen 26 weken na uw ontslag niemand anders aannemen voor hetzelfde werk. Doet hij dat wel? Dan heeft u recht op uw baan terug of een schadevergoeding.
Dit is vaak een belangrijk punt in de onderhandeling over uw ontslagvergoeding.
Conclusie: Teken niet bij twijfel
Als u twijfelt over één van de bovenstaande punten, is de kans groot dat uw ontslag via het UWV zou worden afgewezen. Dit geeft u een ijzersterke positie aan de onderhandelingstafel. U hoeft dan niet akkoord te gaan met een standaard vergoeding.
Gratis Ontslag-Check
Wilt u weten of uw ontslag juridisch klopt? Wij controleren de VSO, en afspiegeling en de herplaatsingsmogelijkheden voor u. Plan een vrijblijvend adviesgesprek.
