Definitie Afspiegelingsbeginsel: Bij bedrijfseconomisch ontslag mag de werkgever niet zelf kiezen wie er vertrekt. U bent verplicht het afspiegelingsbeginsel toe te passen per categorie 'uitwisselbare functies'.
De werking in het kort:
Uitzonderingen: Dit geldt niet als de bedrijfsvestiging volledig sluit. Dit geldt niet voor zieke werknemers.
De meest gemaakte fout die wij zien bij ontslagaanvragen (zowel bij het UWV als in onderhandelingen over een VSO) is een onjuiste selectie van de boventallige werknemers.
Veel werkgevers willen hun "best performers" houden en afscheid nemen van de "underperformers". Bij bedrijfseconomisch ontslag is kwaliteit echter geen criterium. De wet dwingt u tot objectieve selectie via afspiegeling.
Hieronder leg ik stap voor stap uit hoe u deze puzzel juridisch correct legt.
Afspiegeling vindt niet plaats over het hele bedrijf, maar per functiegroep. Functies zijn uitwisselbaar als ze vergelijkbaar zijn in:
Let op: Functienamen zeggen niet alles. Als een 'Accountmanager' en een 'Sales Executive' feitelijk hetzelfde werk doen, vallen ze in dezelfde categorie.
Zodra de categorie is bepaald (bijvoorbeeld: 'Administratief Medewerkers'), deelt u alle werknemers in die categorie in op basis van deze vijf leeftijdsgroepen (peildatum is de datum van de ontslagaanvraag):
Stel, u moet bezuinigen. U heeft 20 Administratief Medewerkers. U moet terug naar 15 FTE (er vervallen dus 5 arbeidsplaatsen).
Huidige verdeling (20 werknemers):
De berekening: De krimp is 25% (5 van de 20 moeten weg). Deze krimp past u toe per leeftijdsgroep.
De ontslagen zien op de persoon die het kortst in dienst is (Last In, First Out).
Het klinkt als een simpele rekensom, maar de praktijk is weerbarstig.
Komt u erachter dat door afspiegeling net die ene cruciale IT-specialist ontslagen moet worden?
Als een werknemer met een arbeidsbeperking voor ontslag in aanmerking komt, mag u in sommige gevallen afwijken van de afspiegeling om deze persoon te beschermen.
Voordat u vaste werknemers mag ontslaan, moet u eerst afscheid nemen van de flexibele schil (uitzendkrachten, gedetacheerden, oproepkrachten en tijdelijke contracten die binnen 26 weken aflopen) die werkzaam zijn in de uitwisselbare functies. Doet u dit niet, dan wijst het UWV de aanvraag af.
Een fout in de afspiegeling betekent dat uw ontslagaanvraag bij het UWV wordt afgewezen of dat de werknemer in een VSO-onderhandeling een veel sterkere positie heeft (lees: hogere vergoeding).
Wilt u uw reorganisatieplan laten toetsen?
Wij kunnen een toets uitvoeren van uw afspiegeling voordat u de werknemers informeert.
