Hoewel de controle op de legale gokmarkt door aangescherpte limieten en strenger toezicht verbeterd is, verschuift de problematiek zich naar de schaduwkant: illegale aanbieders en een vlucht naar fysieke vestigingen. Wat vroeger een fysiek uitje was, zit nu 24/7 in onze broekzak (telefoon).
De wereld van het gokken is veel groter dan op het eerste gezicht lijkt. Velen van hen praten hier niet over.
Onzichtbaar
Bij gokproblemen zijn er geen direct zichtbare fysieke symptomen, waardoor het probleem vaak jarenlang onzichtbaar blijft voor de buitenwereld. De schaamte is vaak zo diep dat mensen het probleem maskeren met een glimlach en een verzorgd uiterlijk, terwijl de financiële en mentale ravage zich op de achtergrond voltrekt. Het treft mensen van wie je het totaal niet zou verwachten: de succesvolle ondernemer, de betrouwbare collega of de zorgzame ouder. Het doorbreken van dit stilzwijgen is een moeilijke, maar cruciale stap naar herstel.
De mobiele telefoon is voor velen een soort gokkantoor geworden. Het gevaar schuilt in de anonimiteit en de constante beschikbaarheid. Zonder sociale controle, die in een fysiek casino nog wel eens aanwezig is, kunnen spelers urenlang geïsoleerd ‘rapid-fire’ inzetten doen, vaak tot diep in de nacht.
Wetenschappelijk onderzoek van het WODC bevestigt dat gokproblematiek een diepgeworteld en groeiend maatschappelijk probleem is, waarbij de impact op spelers en hun omgeving vaak alomvattend en destructief is. Het aantal probleemgokkers, met name onder jongvolwassenen, neem toe. De schade beperkt zich niet tot financiële ravage en oplopende schulden; het leidt vaak tot onherstelbare relationele schade, uitval op werk of studie en ernstige mentale klachten.
Wat is de zorgplicht eigenlijk?
In de Wet op de kansspelen (Wok) is vastgelegd dat vergunninghouders een actieve zorgplicht hebben. Dit is geen vrijblijvend advies, maar een wettelijke plicht om verslaving en onmatige deelname zoveel mogelijk te voorkomen.
Aanbieders moeten:
- Speelgedrag monitoren en analyseren.
- Vroegtijdig signalen van risicovol gokken herkennen (zoals nachtelijk spelen of extreem pinnen).
- Bij een vermoeden van onmatig gokken ingrijpen.
Legale markt: betere controle maar geen waterdicht systeem
De afgelopen periode is de controle op legale online aanbieders merkbaar aangescherpt. De Kansspelautoriteit (KSA) dwingt striktere limieten af en ziet scherper toe op financiële draagkrachttoetsen. Toch laten recente boetes zien dat het proces van monitoring en ingrijpen bij casino’s nog steeds tekortschiet. Toch pakt de KSA casino’s aan:
- LeoVegas ontving een boete van € 500.000,- omdat zij te laat intervenieerden bij spelers met extreme verliezen.
- Tulipa (ComeOn!) werd beboet met € 750.000,- voor het verzaken van de zorgplicht bij jongvolwassenen (18-24 jaar), een groep die juist maximale bescherming geniet.
- Hillside (bet365) kreeg een bindende aanwijzing omdat zij onvoldoende onderzoek deden naar de bron van speelgelden.
Wees alert
Ondanks de strengere regels voor legale partijen, blijven illegale online casino’s een enorme dreiging. Zij opereren zonder vergunning, zonder limieten en zonder enige vorm van verslavingspreventie.
Een boete van ruim € 24 miljoen voor Novatech Solutions onderstreept de omvang van deze illegale markt. Gokken bij illegale aanbieders betekent gokken zonder vangnet; er is geen enkele controle op de herkomst van het geld of de bescherming van de speler.
Probleemgokkers die online tegen de aangescherpte limieten aanlopen, maken soms de overstap naar fysieke (land-based) casino’s. In fysieke vestigingen lijkt de sociale controle groter, maar de praktijk is vaak weerbarstiger.
Het is dus belangrijk dat de KSA blijft monitoren, illegale aanbieders aanpakt en ook dat probleemgokkers bewust worden gemaakt van de problemen. Vaak is de eerste stap spelers uit de roes van het gokken halen en bewust maken van de gevolgen.
Praktische tips:
Voor probleemgokkers:
- Wees eerlijk tegen uzelf. Kijkt u vaker op gok-apps dan u zou willen? Pikt u signalen van 'chasing losses' bij uzelf op?
- Schrijf u direct in bij Cruks. Dit is de meest effectieve wettelijke blokkade voor alle legale aanbieders in Nederland.
- Geef het beheer van uw bankrekening tijdelijk uit handen aan een vertrouwenspersoon. Zonder directe toegang tot speelgeld krijgt de impuls minder kans.
- Neem contact op met instanties zoals AGOG of de verslavingszorg. Zij begrijpen de psychologie achter het spel en bieden een oordeelvrije omgeving.
Wanneer u zich zorgen maakt om een ander:
- Start het gesprek zonder oordeel. Benader de persoon vanuit bezorgdheid, niet vanuit verwijten (kan ik je ergens bij helpen?)
- Wijs op de zorgplicht. Leg uit dat casino's wettelijk verplicht zijn om spelers te beschermen. Dit haalt de 'schuld' weg bij de verslaafde en legt de focus op de verantwoordelijkheid van de aanbieder.
- Adviseer onderzoek. Als een naaste tienduizenden euro's heeft verloren zonder dat een aanbieder ingreep, is er vaak sprake van een juridisch verwijtbare situatie. Een advocaat kan helpen om de schade te herstellen en de aanbieder ter verantwoording te roepen.
Voor meer informatie kunt u met ons bellen of contact opnemen via info@geelkerkenlaw.nl.
